Erfenisberaad van die Departement van Kuns en Kultuur – Vrydag 17 April 2015

Na aanleiding van die onlangse wydverspreide aantal voorvalle waar standbeelde gevandaliseer is, het die minister van kuns en kultuur, Nathi Mthethwa, ʼn openbare beraad belê waar belanghebbendes hulle insette oor erfeniskwessies kon gee.

AfriForum is na die byeenkoms genooi en is verteenwoordig deur Kallie Kriel (Uitvoerende Hoof), Henk Maree (Voorsitter – AfriForum Jeug) en myself (Alana Bailey, Adjunk Uitvoerende Hoof – Erfenissake).

Meer as 200 mense het die beraad by Vryheidspark, Pretoria, bygewoon. Hulle het politieke partye, burgerlike organisasies, regeringsliggame, bewaringsinstansies en selfs groter museums soos die Voortrekkermonument, Oorlogsmuseum van die Boererepublieke en Taalmuseum verteenwoordig. Minister Mthethwa was deurentyd van die aanvang tot die afsluiting net na 18:00 teenwoordig en het van alle insette kennis geneem.

Buiten verteenwoordigers van politieke partye, die Raad van Tradisionele Leiers en die studente van die Universiteit van Kaapstad wat vir die veldtog vir die verwydering van Rhodes se standbeeld verantwoordelik was, is slegs AfriForum gevra om ʼn amptelike voorlegging aan die aanwesiges te doen. Hierdie erkenning is betekenisvol en bewys dat die geloofwaardige en verantwoordelike wyse waarop AfriForum veldtogte aanpak, respek afdwing, al stem die owerhede baie beslis nie met ons uitgangspunte saam nie. In debatte soos hierdie is dit noodsaaklik dat ons gemeenskap se stem gehoor word en daarom waardeer ons die geleentheid.

Alle teenwoordiges kon verder deurgaans van die vloer af aan die besprekings deelneem – dit was ʼn oop en robuuste gesprek oor die toekoms van erfenisbewaring in die land. Erfenisinstellings het gewys daarop dat omvattende wetgewing bestaan aan die hand waarvan prosesse soos voorstelle om standbeelde te skuif, al dan nie, hanteer moet word. Daar was talle teenwoordiges wat beklemtoon het dat erfenisbewaring en die debat oor die verlede nie verskraal moet word deur plekname te verander of standbeelde te verwyder nie, maar dat meer name en standbeelde eerder tot die landskap toegevoeg moet word. Aan die ander kant was daar ook emosionele beroepe op die minister om alle spore van die koloniale en apartheidsverlede uit te vee. Die fasiliteerder, prof. Somadoda Fikeni, het sy hande vol gehad om aan almal ʼn spreekbeurt te gee en die vrede te bewaar.

Kallie en ek het ons standpunt van die afgelope jare weer duidelik gestel – dat plekname en standbeelde nie kan verander of verskuif word bloot om aan tydelike ideologiese druk toe te gee nie en dat ʼn kultuur van wedersydse erkenning en respek eerder bevorder moet word deur vir almal se erfenis en standpunte ruimte te skep.

Reeds aan die begin is die studente van die Universiteit van Kaapstad deur die fasiliteerder as helde geloof en die gehoor is gevra om vir hulle applous te gee – ʼn standpunt waarmee AfriForum ons nie kan assosieer nie. AfriForum is ten gunste van oop en robuuste debat op kampusse, maar binne die raamwerk van die wet, sonder dat gedaal word tot die anargistiese vlak waar riool gestrooi word of mense letterlik gyselaar geneem word om universiteitsowerhede te dwing om aan eise gehoor te gee. Uit die studente se voorlegging was dit duidelik dat hulle ʼn massa onsamehangende aanvullende eise het, waarvan die “transformasie van Suid-Afrikaanse universiteite” ʼn deurlopende tema is. Onder meer vra hulle dat die naam van UKZN moet verander omdat dit aan die aanvalle van ondersteuners van die IVP op ondersteuners van die ANC in die 1980’s herinner – ʼn eis wat hulle ideologiese onderrok duidelik laat uithang. Op my vraag oor hoe hulle die transformasie gaan gebruik om te verseker dat hulle universiteit, wat die enigste Suid-Afrikaanse instelling is in die top 110 universiteite in die wêreld, sy plek op die ranglys behou, of selfs nog beter vaar, was daar slegs doodse stilte.

Aan die einde van die program is ʼn aantal resolusies aan die teenwoordiges voorgehou. Van die resolusies is skynbaar onskuldig, soos dat ʼn opname gedoen word om vas te stel waar kwetsende plekname soos Kafferskraal nog voorkom en dit dan dringend te verander. Ook dat plekname met uiteenlopende spellings soos Bisho gestandaardiseer moet word.

Ander resolusies was vir AfriForum totaal onaanvaarbaar, byvoorbeeld dat ʼn landswye opname gemaak word van persoonlikhede wat deur plekname, standbeelde en monumente verteenwoordig word, sodat bepaal kan word wie skurke is wat misdade teen die mensdom gepleeg het (byvoorbeeld apartheidsleiers) en wat dus nie in die openbaar erkenning mag geniet nie. Aan die hand van die lys, is voorgestel, moet pleknaamveranderings dan ekstra vinning deurgevoer word en monumente verwyder word om die erfenissektor “te transformeer”. Apartheidsleiers is deurgaans aan Hitler gelykgestel. AfriForum het ten sterkste standpunt ingeneem teen die eensydige, eendimensionele en polariserende beoordeling van die verlede.

ʼn Nog meer aanvegbare resolusie wat voorgestel is, is dat wanneer besluit word om openbare standbeelde van onder meer apartheidsleiers te verskuif, dit nie aan die Afrikaner-gemeenskap vir bewaring gegee moet word nie, maar in sogenaamde temaparke opgeneem moet word waar hulle in konteks vir besoekers as menseregteskenders uitgebeeld kan word. Kallie het verklaar dat die voorstel op niks anders as ʼn “konsentrasiekamp vir standbeelde” neerkom nie. Dis onaanvaarbaar dat helde van die Afrikanergemeenskap deur die regerende party as sondebokke vir al die huidige probleme van die land uitgebeeld word.

AfriForum en talle ander instellings, insluitend die Orania Beweging en Krugergenootskap, se besware is aangeteken en die beraad is verdaag met die onderneming dat die gesprek voortgesit sal word.

Dit is egter toenemend duidelik dat die huidige debat misbruik word om transformasie op elke moontlike terrein van erfenisbewaring te probeer bespoedig, in lyn met die strewes verwoord in die ANC se Nasionale Demokratiese Rewolusie-dokument.

Dit is die verantwoordelikheid van die burgerlike gemeenskap, soos onder andere verteenwoordig deur AfriForum, om te verseker dat die beplande prosesse sover as moontlik teengestaan word om die toekoms van ons erfenis te verseker.

The post Erfenisberaad van die Departement van Kuns en Kultuur – Vrydag 17 April 2015 appeared first on AfriForum.

Enjoyed this post? Share it!