Hier kom ‘n nuwe kulspul in die verkiesings, en die ANC gaan baat daarby.

Daar word tans weer gepraat oor die moontlikheid om die land se kiesstelsel te verander na ‘n suiwer kiesafdelingstelsel.

Suid-Afrika het tot 1994 die Britse Westminsterstelsel gebruik, wat ook net op kiesafdelingsbasis gewerk het.

Voorheen het die linkse dr. Frederick van Zyl-Slabbert ook ondersoek gedoen na die aanpassing van die Suid-Afrikaanse kiesstelsel soos dit tans daaruit sien. Hy het reeds in sy “Electoral Task Team”-verslag bevind dat ‘n suiwer kiesafdelingstelsel die ANC kan bevoordeel deurdat hy tot 80% van die setels in die parlement kan kry.

Dit sal alle kleiner politieke partye van die toneel vee, of dalk hoogstens enkele wyke in munisipaliteite besorg.

Die Demokratiese Alliansie (DA) speel nou in die hande van die ANC deurdat hulle skynbaar ook die kiesstelsel wil verander na ʼn suiwer kiesafdelingstelsel.

Die oomblik as die ANC as regerende party besef dat hy die mag kan verloor, kan hy die kiesstelsel so verander dat dit hom sal bevoordeel en dan is die kiesafdelingstelsel van wenner-vat-alles, die gunstigste vir die party, waarsku dr. Pieter Groenewald van VF Plus, wat sy doktorsgraad juis behaal het op die tema van die Suid-Afrikaanse nasionale kiesstelsel.

ʼn Kenmerk en groot nadeel van die kiesafdeling kiesstelsel is dat ʼn party kan regeer, selfs met ʼn minderheid. In 1948 en 1953 het die Nasionale Party regeer met die meerderheid kiesafdelings, maar met ʼn minderheid van die stemme. Dit is juis hierdie kiesstelsel wat Robert Mugabe aan bewind hou in Zimbabwe. Die grense van die kiesafdelings word so manipuleer dat dit die regerende party bevoordeel, sê dr. Groenewald.


Enjoyed this post? Share it!