Rebellie, al vir eeue in die bloed van die Boere-Afrikaner Deel 1

Ons kyk na die oorsprong van die Afrikaner en die rebellies wat daarmee saam gegaan het deur Merthinus van Bart

Die Bataviere, voorouers van die Afrikaners, beplan ‘n rebellie in 68 nC teen die Romeinse oorheersers.

Dit is vanjaar presies ’n eeu gelede dat die Rebellie van 1914 plaasgevind het toe ’n beduidende getal Afrikaners met wapengeweld teen die Britse oorheersing van Suid-Afrika in opstand gekom het.

In 1910 het Suid-Afrika ’n sogenaamde Unie met ’n eie bestuur geword. Dit was egter klugtig deurdat Britse pionne aan die stuur van sake was, ’n Britse goewerneur-generaal Londen hier verteenwoordig het, en die Britse vlag, die Union Jack, sy aan sy met die landsvlag voor alle staatsgeboue gewapper het. Selfs in die sentrum van die landsvlag was daar ’n Union Jack teenwoordig. Brittanje het indertyd tot die Eerste Wêreldoorlog toegetree en het verwag dat Suid-Afrika, wat sedert die afloop van die Anglo-Boereoorlog in 1902 onder die Britse vlag verkeer en onder die gesag van ’n Britse goewerneur-generaal gestaan het, sy belange daarin sou dien.

Genl. Louis Botha, eerste premier van Suid-Afrika na Uniewording in 1910, besluit om namens Brittanje tot die Eerste Wereldoorlog toe te tree. Dit het die vonk verskaf vir die Rebellie van 1914. Die skets is deur DC Boonzaier van De Burger.

Nie net moes Afrikaners aan die kant van Brittanje in Europa die wapen teen Duitsland gaan opneem nie, maar hulle moes ook Duits-Suidwes-Afrika binneval en beslag op die diamantmyne daar lê. Laasgenoemde is kort daarna deur die Brits-Joodse diamant- en goudbaron sir Ernest Oppenheimer oorgeneem, en sy kapitalistiese sakeryk besit dit vandag nog. Die opstand van die Afrikaners teen die destydse plaaslike regering as verteenwoordiger van die Britse Ryk onder genls. Louis Botha, premier, en Jan Smuts, minister van verdediging, is bloedig onderdruk. Maar in plaas daarvan dat die rebelsheid daarmee uitgedoof is, het dit bloot op passiewe wyse as ’n nasionale krag voortgestu totdat dit in 1948 by die stembus die oorhand oor die landsregering gekry en die Union Jack in 1961, met Republiekwording, van Suid-Afrika se vlagpale gestryk is en die goewerneur-generaal deur ’n staatspresident vervang is.

 

‘n Kommando rebelle het die regeringstroepe van genls. Louis Botha en Jan Smuts, minister van verdediging, aangepak. Hulle was egter te min om die rebellie te laat slaag, Wat hulle wel reggekry het, was om aan die nageslag te wys dat ‘n mens nie met jou moet laat mors nie, en dat ‘n regering se wanpraktyke nie net gelate aanvaar mag word nie.

 

Sedert die oorname van die politieke mag in die land deur ’n oorweldigende swart meerderheid onder leiding van die ANC – en met buitelandse geldelike en militêre hulp, vernaamlik van Brittanje – word die inherente rebelsheid van die Afrikaner en sy kultuur onverpoos allerlei vernederende skeldname toegedig, en word daar met anti-Afrikaner-propaganda probeer om, onder meer, die Rebellie van 1914 af te maak as ’n ongeregverdigde oproermakery deur emosionele agterlikes, ’n soort subkultuur van “bywoners”. Hierdie pro-“struggle”-skrywers word uit die geledere van akademici aan universiteite gewerf om geloofwaardigheid aan ’n politiek gedrewe smeerveldtog te probeer gee.

Maar die vraag na die aard en herkoms van die rebelsheid van die Afrikaner en, onder meer, die Rebellie van 1914, is nie nuut nie. Die filosoof, regsgeleerde en dramaturg W.A. (Bill) de Klerk het reeds in 1957 die soeklig daarop laat val met sy boek The Puritans in Africa. In deel twee: “Roots and Relations”, ondersoek hy in die afdeling “Rebels not Revolutionaries” die herkoms van die inherente rebelsheid van die Afrikaner as nasionale karaktertrek.

Hy gaan terug na die voorgeskiedenis van die Dietse, Hugenote en (in ’n mindere mate) Skotse voorouers van die Afrikaners om aan te toon dat die geskiedenis van rebelsheid van hierdie volke of groepe vernaamlik in hul eties-religieuse stellingname, hul sin vir geregtigheid en hul vryheidstrewe gesetel het. Hy toon aan dat hul rebelsheid in wese ’n verwerping van en weerstand teen tirannie, onreg en ’n kragdadige oorheersing deur vreemde volke, instellings of magsgroeperings was. Weens die bloedige aard van hierdie geskiedkundige konflikte het die gedetermineerde rebelsheid van die Afrikaner so intens geword, dat dit in die genetiese materiaal van die nageslagte vasgelê is.

DIE DIETSE HELDESTRYD TEEN VREEMDE OORHEERSING

Die Bataviere: Die rebelsheid van die Dietse volke dateer van die Romeinse tydperk toe die Bataviere in 68 n.C. teen Romeinse oorheersing en onderdrukking in opstand gekom het. Toe die Nederlandse bevolking by die eeuwisseling van die laat 1700’s en die vroeë 1800’s soos elders in Europa teen die feodale onderdrukkingstelsel in opstand gekom en daarvan verlos is, het hy die Bataafse Republiek uitgeroep. Hierdie naam is ontleen aan die Bataviere van die eerste eeu ná Christus. Die leier van die Bataviere, Gaius (Claudius) Julius Civilis, ’n offisier in die Romeinse leër, het die rebellie gelei. Hy was ’n begaafde mens, en sy slagspreuk, “Vryheid is ’n geskenk selfs aan stom diere, maar dapperheid is die spesifieke seëning wat aan die mens gegee is”, is geboekstaaf. In 70 n.C. het ’n oormag Romeinse slagordes hom gedwing om vir vrede te onderhandel om te voorkom dat die Batavierse volk uitgewis word.

 

Die Watergeuse raak in die laat 1500’s by Briel slaags met die Spaanse besettingstroepe wat die Nederlande onder die Rooms-Katolieke Kerk se heerskappy geplaas het. Die Protestantse Geuse het saamgestaan en na ‘n styd van 80 jaar die Spaanse juk afgewerp. Hierdie Watergeuse was die voorouers van die Afrikaners.

Die Protestante – Die Watergeuse: Nadat Rooms-Katolieke Spanje deur sy vereniging met die Habsburgse ryk deur Karel I (1516–’56) Nederland bekom het, het die Dietse Protestante teen die Rooms-Katolieke Spaanse bewind in opstand gekom in ’n oorlog wat tagtig jaar geduur het. Teen 1572 het daar ’n wending gekom toe die Protestantse Watergeuse in die noorde van Nederland die gehate Spanjaardse heersers met hul angswekkende Inkwisisie stelselmatig uit die land begin verdryf het. Die Watergeuse het in die volgende jaar die vloot van die tirannieke hertog van Alva in die Zuider Zee vernietigend verslaan. (Die res van die Spaanse vloot, die Armada, is in 1588 deur die Engelse vloot van die Protestantse koningin Elizabeth I aan die Britse kus vernietig.)

 

Die Slag van Haarlemmermeer het op 26 Mei 1573 plaasgevind , toe die Watergeuse in hul vissersbote die Spaanse galjoene aangepak het. Hulle het die Rooms-Katolieke vreemdelinge oorweldig en uiteindelik uit hul vaderland verdryf. Hul geloof en samewerking het deurslag tot hul oorwinning gegee. Die slagspreuk van die Zuid-Afrikaansche Republiek van Paul Kruger was Eendragt Maakt Mag. Dit was ook die slagspreuk van die Watergeuse. Die kunswerk hang in die Rijksmuseum in Amsterdam

Hierdie heroïese Bataviere en Watergeusewat vir hul vryheid tot die dood toe geveg het, was die voorouers van die Dietse nedersetters aan die suidpunt van Afrika. In die gene van daardie Kaapse pioniers het die rebelsheid, standvastigheid en deursettingsvermoë van hul vrome voorouers permanent gesetel en het dit hulle en hul nageslagte in staat gestel om oor drie eeue heen as Afrikaners hulle betreklik vry van die dwingelandy van oorheersing deur vreemde, tirannieke heersers te worstel.

Die Franse Hugenote se stryd om geloofsvryheid: Bill de Klerk skryf in The Puritans in Africa dat die Hugenote éérs vryheidstryders was voordat hulle ’n Kerkgenootskap geword het. Hulle was vrome stryders wat tirannie hartstogtelik teengestaan het. Hul opstand was ’n rebellie van die Hugenote adel, wat aan die leierskap van ’n Protestantse strydersmag gestaan het en die bestaan van ’n elite-staat binne ’n staat gepropageer het.

“Hierdie Hugenote-rebellie was nooit die opstand van ’n vervreemde bevolking wat op hul eie verwerping gereageer en hulle vereenselwig het met ’n sosiaal politieke ideaal wat deur ’n [magsugtige] intellektuele elite vir hulle uitgewerk is nie,” lewer hy kommentaar op die hedendaagse ANC-“struggle”, in wese ’n magsdwingelandy, gegrond op ’n ideologiese meesterplan vanuit die buiteland en verkry deur ’n etniese meerderheid by die “demokratiese” stembus.

hugenot-foto-9

Die Hugenote-monument in Franschhoek is ter ere van die Protestantse Franse Hugenote opgerig wat van 1688 na Suid-Afrika gekom het nadat hulle deur die Rooms-Katolieke Kerk uit hul vaderland verdryf is,

Die benaming Huguenot: Oor die herkoms van die Franse benaming Huguenot is vele bespiegelings: Een mening is dat dit “moedswilliges” of “oproeriges” beteken. Onder die Hugenote self het die naam ’n eretitel geword.

Rooms-Katolieke Oppermag: Die oorheersende geloof sedert Konstantyn die Grote van die Romeinse tydperk was die Rooms-Katolieke Kerk, magtig weens die ingeweefdheid daarvan by die koningskap oor feitlik die hele Europa. Die toenemend onhoudbare tirannie van hierdie Kerk-koningskap-alliansie in ’n feodale stelsel het veral ná die Kruistogte daartoe gelei dat die Hervorming, wat ingelei is deur teoloë soos Johannes Calvyn, Johannes Huss, Martin Lüther, John Knox en ander, bekend as Protestante, posgevat het. Die nuwe Kerkbeweging is egter stelselmatig bloedig brutaal deur die magtige Rooms-Katolieke Kerk onderdruk.

Vervolgingswaansin: In Frankryk onder Hendrik II (regeer 1547-1559) het ’n vervolgingswaansin teen die Protestante losgebars en groot talle is vermoor. Sy opvolger, Hendrik IV, probeer die geweldpleging stopsit deur die Edik van St. Germain op 17 Januarie 1561 uit te vaardig wat Hugenote die reg verleen om godsdiens op hul manier te beoefen, maar die parlement, onder druk van die Rooms-Katolieke Kerk, weier om die edik te onderskryf. Op 1 Maart 1562 is by Vassy 250 Hugenote vermoor of ernstig beseer.

nantes-hugen

In die nag van 24 Augustus 1572 het die bloedige vervolging van die Protestantse Hugenote in Frankryk begin. Dit was op Sint Bartolomeus-nag, ‘n Rooms-Katolieke geloofsdag. Duisende Hugenote oor die hele Frankryk is die nag en die volgende dae gruwelik vermoor. Honderde duisende het uit die land gevlug. Dit was die begin van die bloedige vervolging van die Protestante in daardie lande oor die hele Europa wat onder die Rooms-Katolieke Kerk gestaan het. Van die Hugenote wat na die Nederlande gevlug het, het in 1688 en later na die Kaap die Goeie Hoop gekom om ‘n nuwe lewe in ‘n nuwe vaderland te begin. Na raming het 1,3 miljoen Hugenote van 1669 tot 1697 uit Frankryk gevlug.

St. Bartolomeus-nag: Tien jaar later, in die nag van 23 op 24 Augustus 1572, bekend as St. Bartolomeus-nag, is duisende Hugenote uit hul wonings gedryf en in ’n bloedige orgie gruwelik vermoor. In Parys is 10 000 in die strate geslag, en oor die hele Frankryk nagenoeg 100 000.

Heksejag op Hugenote: Honderde duisende Hugenote het paniekbevange uit die land gevlug. Die vervolging het daarop in ’n heksejag op die agtergeblewenes oorgegaan, en martelings, brandstapels, verbanning na galeie as roeislawe en langdurige opsluiting in tronke was aan die orde van die dag.

Die pous in die Vatikaan, Rome, Gregorius XIII, het ’n loffees in die strate van Rome laat hou en ’n spesiale gedenkpenning laat munt om die slagting van St. Bartolomeus-nag as “’n skitterende oorwinning vir die Rooms-Katolieke Kerk” te gedenk.

Edik van Nantes: Toe Hendrik IV (Hendrik van Navarre) in 1598 op die Franse troon kom, het hy op 13 April die Edik van Nantes uitgevaardig wat geloofsvryheid waarborg sodat die vervolging van die Hugenote en veral die nadelige gevolge daarvan op die Franse ekonomie stopgesit kon word. Die bloedvergieting het toe bedaar.

Herroeping van die Edik van Nantes: Toe Lodewyk XIV in 1661 op die troon kom, het die wiel teen die Hugenote opnuut begin draai. Die Edik van Nantes word op 22 Oktober 1685 herroep en die vervolging van die Hugenote vlam weer op. Nog duisende Hugenote het uit Frankryk na ander Europese lande gevlug. Na raming het 1,3 miljoen Hugenote van 1669 tot 1697 uit Frankryk gevlug.

 

Protestante oor die hele Europa in daardie lande wat onder die heerskappy van die Rooms-Katolieke Kerk gestaan het, is gemartel voordat hulle in die openbaar op brandstapels vermoor is. Duisende mense is op hierdie gruwelike wyse omrede hul geloof deur mede-Christene vermoor.

HUGENOTE AAN DIE KAAP DIE GOEIE HOOP

In 1688 het ’n groep van sowat 120 Hugenote wat tydelik in Nederland ’n veilige hawe gevind het, na die Kaap die Goeie Hoop gekom om ’n nuwe lewe in ’n nuwe vaderland te begin.

Tien jaar later was daar reeds 250 Hugenote aan die Kaap gevestig.

Hugenoten-vluchten-naar-Zuid-Afrika

Eers die handel, dan die geloof:  In teenstelling met die geïmpliseerde “goeie hoop” van die Kaap, het sake egter nie so gunstig hier vir die Hugenote verloop as waarop hulle gehoop het nie. Die slagspreuk van die Vereenigde Oos-Indiese Kompanjie was “eerst de Commercie, dan de Religie”, en in 1701 het die direkteure van die VOC, die Here XVII, bepaal dat die Franse hul taal en kultuur moes laat vaar en die Nederlandse kultuur van die Kaap omhels. Hul plase is met opset tussen dié van die Nederlanders geplaas, en ’n verbod is afgekondig op die gebruik van die Franse taal in die kerke en skole.

Ook is die Hugenote aan die buitewyke van die Kaap in die omgewing van die Hottentots-Holland-bergreeks en die Drakenstein-bergreeks uitgeplaas, waar ongediertes en plunderende roofbendes Koina en Boesmans skuilgehou het.

Die Hugenote moes daar as buffer dien vir die veiligheid van die meestal Nederlandse Vryburgers en VOC-amptenary wat oor die res van die Boland, die Skiereiland en die Kaapse Vlakte versprei was.

Wortels van Afrikaans: Ontneem van hul eie kultuur en taal, is dit dan ook te verstane dat die rebelse karaktereienskappe van die Hugenote na vore sou kom. Met wrewel het hulle noodgedwonge Nederlands in kerk en skool “omhels”, maar terselfdertyd hulle sterk beywer vir die vestiging van ’n geheel nuwe taal, Afrikaans: Die taal van die boer, matroos, soldaat, werker en slaaf.

Dit was dan juis in die geledere van die Hugenote dat dié taal vooruitgang sou maak, en dat die ontwikkeling van die uitgewersbedryf vir Afrikaans juis deur hulle en hul nakomelinge gedryf sou word.

Eerste Afrikaanse skool: Die eerste Christelik-nasionale Afrikaanse skool, die Gedenkschool der Hugenoten, is in 1882 op die Hugenote-plaas Kleinbos van die familie Du Toit in Dal Josafat, tussen Wellington en die Paarl en aan die hang van die Klein Drakenstein-berge, opgerig.

 

Die Gedenkschool der Hugenoten is in 1882-’83 deur die Genootskap van Regte Afrikaners op die Hugenote-landgoed Kleinbosch in Dal Josafat, tussen Wellington en die Paarl, opgerig as eerste Christelik-nasionale Afrikaansmedium skool in Suid-Afrika. Leerlinge het vanoor die hele land na hierdie skool gekom om in hul moedertaal en volgens die Afrikaanse Christelik-Protestantse lewensbeginsels opgevoed te word. Onder sy leerlinge was Totius, DF Malherbe en AG Visser.

Deur daardie Hugenote-afstammelinge is dieBybel in Afrikaans vertaal en is die Afrikaanse uitgewersbedryf op sy voete geplaas. En ook hier het die georganiseerde wynbedryf wortel geskiet.

Kaapse Rebel: Een van Suid-Afrika se grootste en briljantste teoloë, en in die Anglo-Boereoorlog ’n Kaapse Rebel in die Afrikaners se stryd teen die Britse imperialisme, was die volksdigter D.J. (Totius) du Toit.

Nog ’n Hugenote-afstammeling van dieselfde plaas was D.F. Malherbe, formidabele opvoedkundige, Afrikaanse taalstryder, digter en skrywer.

Tirannie van W.A . van der Stel: Toe W.A. van der Stel, in 1699 aangestel word as goewerneur aan die Kaap de Goeie Hoop in die plek van sy vader, Simon, en hy in ’n tiran ontpop wat die lewe vir die Vryburgers en die Hugenote onuitstaanbaar gemaak het – deur onder meer ’n monopolie van die handel vir hom en sy vriendekring te bewerkstellig, en die burgery onderdrukkend met ’n ysterhand te regeer – het laasgenoemde, nou boere van Dietse en Hugenote afkoms, dieselfde rebelsheid as hul voorouers openbaar deur Van der Stel en sy onderdrukkende elite nie net teen te staan nie, maar op vernuftige wyse in Nederland by die Here XVII te gaan verkla.

10352774_10152405974658151_7079833735704900932_n

Die Vryburgers wat die tirannie van WA van der Stel en sy nepotistiese vriendekring nie langer kon verduur nie, het hom by die Here XVII in Nederland gaan verkla. Hulle het ‘n skets van Vergelegen, Van der Stel se landgoed aan die voet van die Helderberg by Somerset-Wes, saamgeneem. Die Here XVII het hom egter na Nederland herroep, en saam met hom sy vriendekring wat die lewe vir die Kapenaars so onaangenaam gemaak het. Die Vryburgers wat die protesaksie gelei het, was meestal Hugenote en hul nasate. Hulle is vir “rebelle” deur Van der Stel en kie. uitgekryt.

Van der Stel en kie. is inderdaad as gevolg daarvan na Nederland herroep. Onder die leiers van die rebelle was voorste Hugenote en hul nasate.

Swellendam en Graaff-Reinet: Teen die einde van die bewindsjare van die VOC en kort voordat die Kaap in 1795 die eerste keer deur die Britse invallers met wapengeweld ingeneem is, het ’n tweede rebellie in Swellendam en Graaff-Reinet teen tirannieke VOC-amptenary uitgebreek. Dit is met geweld onderdruk.

Britse geweld vervang VOC tirannie: Die gewelddadige Britte het na die Slag van Muizenberg in 1795 die geheer van die Kaap die Goeie Hoop oorgeneem en die tirannie van die VOC-bewind voortgesit. Trouens, die onsimpatieke Britte het die onderdrukkende gewelddadigheid jeens die Dietse en Hugenote burgery inderdaad verskerp.

10334389_288938411284023_1555404581097116580_n

Die Slag van Muizenberg in Augustus 1795 toe ‘n Britse vloot in Valsbaai opgedaag en die Kaap met kanonvuur en troepe binnegeval en verower het. Die Nederlandse garnisoen was nie opgewasse teen die invallers nie en het oorgegee. Dit was die begin van Britse tirannie aan die Kaap die Goeie Hoop.

Bataafse regering: Eers in 1803 – met die teruggawe van die Kaap aan Nederland, nou bekend as die Bataafse regering, is rebelle wat gevange gehou is, vrygelaat en die vervolgings van die ontevrede burgery gestaak. Die kortstondige verligting wat die Bataafse republiek van 1803 tot begin 1806 gebring het, is in laasgenoemde jaar beëindig met die tweede gewelddadige Britse inval by Blaauwberg en die hervatting van Britse imperialistiese tirannie teen die Kaapse bevolking.

 

Enkele oorlogskepe van die reuse- Britse oorlogsvloot het in 1806 in Tafelbaai aangekom met die doel om die Kaap die Goeie Hoop van die Bataafse Republiek met wapengeweld af te vat. Die gravure aan die onderkant van die skildery beeld die slag van Blaauwberg uit. Die Britse soldate het by Melkbosstrand aan wal gegaan en die Kaapse weermag in die duine teenoor Bloubergstrand en die Blaauwberg, eintlik ‘n koppie, aangepak. Die Kaapse garnisoen het deels uit huursoldate bestaan, en hulle het lafhartig op die vlug geslaan toe hulle die oormag Britse soldate gewaar. Die Kaapse weermag, saamgestel uit Vryburgers, Moslem-kanonniers en die Hottentotkorps, het egter dapper geveg. Dit was egter tevergeefs. Die oormag was te groot. Maar hierdie burgermag sal altyd Suid-Afrika se helde bly omdat hulle teen tirannie vir vryheid en reg geveg het,

Angliseringsveldtog: In ’n wydverspreide angliseringsveldtog is gepoog om die Diets-Hugenote kultuur uit te wis. Weer eens het die rebelse gees van die Afrikaners verrys en het die Groot Trek na die binneland – en buite bereik van die neerdrukkende Britse invloedsfeer – in die middel 1800’s begin.

10314017_245500702315323_1206704327850243766_n

Die Britse tirannie het tot gevolg gehad dat die rebelse Afrikaners hul waens gepak, hul pragtige Kaaplandse plase agtergelaat en die lewensgevaarlike en woeste binneland ingetrek het op soek na ‘n nuwe vaderland waar hulle nie meer deur imperialistiese Brittanje geterroriseer kon word nie. Thomas Baines het hierdie skildery van die Blaauwkransmooder in Natal geskilder na aanleiding van gesprekke wat hy met Voortrekkers gehad het was die moordorgie van die Zoeloes op Afrikaanse trekgeselskappe ontkom het. Dit is een van die mees realistiese uitbeeldings van die gebeure.

Die Groot Trek begin: Britse pogings om die Groot Trek en die binnelandse vestiging van die Voortrekkers te stuit, het uitgeloop op verskeie gewapende konflikte. Hoewel die Trekkers op die trekpad telkens moes swig voor superieure Britse wapentuig en oorweldigende getalle beroepsoldate, ondersteun deur groot getalle Griekwas en Pandoere (inheemse Koina), het dit die rebelse gees nie laat verflou nie.

SKOTSE REBELSHEID

Die diepgewortelde Skotse rebelsheid dateer (opgeteken) van 1296 toe die Engelse hulle onderwerp het. Die tiran Edward I (Plantagenet), ook Longshanks genoem, (regeer 1272-1307), is deur die Skotse volkshelde William Wallace, sir Andrew Moray en Robert I (de Bruce) (1274-1329) teengestaan.

 

William Wallace, was ‘n Skotse rebel teen Engelse oorheersing. In die voortreflike rolprent “Braveheart: word sy vryheidstryd treffend uitgebeeld.

 

Robert de Bruce is op 25 Maart 1306 tot Robert I van Skotland gekroon. In 1314 verslaan sy Skotse weermag die invallende Engelse leër onder Edward II by Bannockburne. Met die Skotse Unie-wet (Act of Union) van 1707 was Skotland finaal onafhanklik. (Tans is Skotland besig om hom uit die Britse Gemenebes los te woel sodat hy onafhanklik van die Londense invloedsfeer kan wees.) In die geledere van die Britse Setlaars van 1820 aan die Oos-Kaap was heelparty Skotse geselskappe.

 

Robert de Bruce, was eerste koning van die Skotte nadat hulle hul vryheidsstryd teen Engelse oorheersing gewen het. Die Skotse Setlaars van 1820 aan die Kaap het dieselfde vurige teenstand teen oorheersing deur Engelse tiranne getoon.

 

Somerset en die Skotse Setlaars: Lord Charles Somerset het ’n bittere twis met hulle, veral met die joernalis en menseregte-aktivis Thomas Pringle, die uitgewer John Fairbairn, en die drukpers-eienaar, George Greig, op die lyf geloop toe hulle hom gekonfronteer het met sy outokratiese en onregverdige regeringstyl. Hy het hul drukpers en koerante gesluit.

 

Lord Charles Somerset was ‘n tiran van die eerste water. Maar hy het hom teen die Skotse Setlaars van die Oos-Kaap vasgeloop.

 

Skotse predikante bekeer: Toe hy met sy angliseringsbeleid ter onderdrukking van die Afrikaanssprekende gemeenskap Skotse predikante ingevoer en aan die Afrikaanse gemeentes opgedring het, is die Skotse geestelikes deur die Afrikaners tot hul kultuur bekeer en nie andersom nie.

Heelparty Skotte het met Afrikaners getrou en so ook hul diepgewortelde rebelsheid tot die genetiese poel van die Afrikaners gevoeg. Gedurende die Anglo-Boereoorlog het van hierdie predikante, soos dr. Andrew Murray, en ander bloedverwante teenstand teen die bloedige Britse imperialisme gebied.

 

Thomas Pringle, was die Skotse joernalis wat lord Charles Somerset op sy plek gesit het. Hy het later na Londen gegaan om die veldtog teen Britse slawerny aan te voer. Hy het daar onthul dat die Britte aan die Kaap lustig met slawerny van die inheemse bevolking voortgaan in weerwil van die formele afskaffing van die slawebedryf. Sy nagelate geskrifte daaroor word vandag nog deur die Britte geignoreer.

DIE GROOT TREK

Die Groot Trek het sy ontstaan uit die rebelsheid van die Afrikaners in die Oos-Kaap en die Boland gehad. Hulle was nie langer bereid om onder die onderdrukkende juk van Brittanje te staan nie.

Een van die belangrikste konflikte waaraan die etiket “Rebellie” geheg is, is die Slagtersnek-rebellie van 1815. Talle Oos-Kaapse boere het indertyd in opstand gekom teen die Britse tirannie en vervolgingswaansin – gekenmerk deur ’n reeks ongegronde arrestasies en strafhofsake deur ’n Britse rondgaande hof, deur die burgery die Zwarte Ommegang genoem. Britse sendelinge het aan die spits gestaan van die ongeregverdigde vervolgingsveldtog teen Afrikaners.

Die rebellie teen hierdie tirannie was egter weens ’n gebrek aan wye ondersteuning ’n mislukking en vyf boere is in die openbaar onder wreedaardige omstandighede opgehang – in werklikheid letterlik verwurg. Hul gesinne is gedwing om die aaklige, wrede “teregstelling” te aanskou. Dié skouspel was egter niks anders nie as blatante terrorisme om die bevolking deur angs te intimideer en tot onderdanigheid aan Britse heerskappy te dwing.

Moderne propagandiste: Deesdae word hard deur omgekoopte propagandiste, vermom in ’n akademiese manteltjie, gepoog om die slagoffers en hul nasate te domoniseer as agterlike bywoners. Asof dit die primitiewe brutaliteit van die Britte in die niet sou laat verdwyn en die Zwarte Ommegang sou regverdig.

Terselfdertyd word die omvangryke Britse slawebedryf in Suid-Afrika van die 1680’s tot 1910 verswyg en uit die geskiedenisboeke geweer.

 

In Marthinus na Bart se  boek Kaap van Slawe: Die Britse slawebedryf van 1562 tot 1910: Met spesiale verwysing na die Kaap die Goeie Hoop vanaf 1680, wat in 2012 by Historical Media verskyn het, word hierdie wrede geskiedenis die eerste keer onthul.

Afskaffing van slawerny en die Groot Trek: Dieselfde Britse regering wat slawerny wêreldwyd om ekonomiese redes aktief bevorder en aangemoedig het om arbeidsprobleme te probeer oplos, produktemarkte te skep en selfs ook munt uit die verkoop van slawe te slaan, het om internasionale ekonomies-politieke redes die slawe vrygestel sonder om die slawe-eienaars vir hul uitsetkoste te vergoed.

Die meeste eienaars het tydens die slawe-era op aanmoediging van die Britse bewind hul eiendom en plase verpand teen groot lenings om die slawe te kon bekostig. Hulle sou in die potensiële welvaart van die kolonie deel, het die Britse heersers aan hulle beloof.

Nou, met die afskaffing, het hulle sonder eiendom gesit, want die geldskieters het hul regte uitgeoefen en die sekuriteit vir die lenings, die plase en ander eiendom, opgeëis. Beduidende getalle boere én stedelinge was totaal bankrot en letterlik op straat. Meer as 10 000 verarmde boere het met hul karige besittings, buiten hul waens en vee, op trek na die Noorde gegaan om aan hul armoede en Britse dwingelandy te probeer ontkom.

Die baasskap-mite: Die Groot Trek was nie oor die verlies van baasskap oor slawe, soos die “struggle”-propagandiste deesdae smalend verkondig nie, maar wel oor die verlies van hul plase en ander bates weens die afskaffing van die slawestelsel en die opeising van lenings deur geldskieters.

Die Voortrekkers se poging om uit die Britse invloedsfeer weg te kom deur die binneland in te trek, het daartoe gelei dat die heerssugtige imperialiste hulle telkens agtervolg en kragdadig weer probeer stuit en onderwerp het. Die Trekkers is voortdurend as “Rebelle” uitgekryt en vervolg.

churchill

Enjoyed this post? Share it!