Universiteit Stellenbosch Stigtersfonds Prys van R150,000 Vir Wetenskaplike werk in Xhosa!

Die Universiteit Stellenbosch (US) gaan ʼn fonds skep vir die ontwikkeling van isiXhosa as vaktaal en gaan ook bydra tot ʼn nuwe prys vir navorsingswerk wat in Afrikaans gedoen word.

Die US-bestuur het hierdie week die fonds in die lewe geroep met R150 000 wat jaarliks toegeken gaan word vir die ontwikkeling van isiXhosa in die akademie. Die toekenning is aanvullend tot die werk wat reeds deur die Universiteit gedoen word om isiXhosa te bevorder. Die volledige kriteria sal deur die loop van die jaar bepaal word.

“ʼn Kernkomponent van die Universiteit se taalbeleid is dat die instelling die verantwoordelikheid aanvaar het om isiXhosa op oordeelkundige wyse as akademiese taal en taal van sosiale omgang te bevorder. Die nuutgestigte fonds wil op praktiese wyse verdere beslag hieraan gee,” sê prof Wim de Villiers, Rektor en Visekanselier.

“Die inisiatief strook ook met die US se Taalbeleid wat in November verlede jaar deur die Raad aanvaar is – ʼn beleid wat meertaligheid voorstaan. Stellenbosch is ʼn wêreldklas meertalige Suid-Afrikaanse universiteit – een van min in hierdie kategorie, wat bitter nodig is in ʼn land met 11 amptelike tale. Ons wil sien dat taal nie ʼn versperring tot toegang is nie, maar ʼn hulpmiddel vir sukses – veral in ʼn diverse opvoedkundige konteks.”

IsiXhosa aan die Universiteit Stellenbosch

Reeds vir baie jare is die Departement Afrikatale baie aktief daarin om isiXhosa as akademiese vakrigting te bevorder – in onderrig en in navorsing. Nie net bied die Departement isiXhosa suksesvol tot op PhD-vlak aan nie; maar het vir ʼn geruime tyd met die hoogste aantal PhD-graduandi in Afrikatale van enige universiteit in Suid-Afrika gespog.

Die Departement het ook groot sukses behaal met die aanbied van kursusse in kommunikasievaardighede aan studente in veral die Fakulteit Geneeskunde en Gesondheidswetenskappe. Vir bykans drie dekades bied die Departement ook eerste jaar kommunikasie kursusse in isiXhosa aan vir beginner-studente.

Verder, vanaf die vroeë 1990’s bied die Departement ook kortkursusse in basiese kommunikasievaardighede vir personeel en studente aan. In samewerking met die Universiteit se Taalsentrum, is dissipline-spesifieke terminologidse ontwikkel vir maatskaplike werk, sosiologie, sielkunde, regsgeleerdheid en ekonomiese en bestuurswetenskappe.

Die Taalsentrum het ook reeds drietalige sportterminologiegidse vir sokker, rugby en krieket ontwikkel. Die terminologiegids is net voor die aanvang van die Sokkerwêreldbeker in 2010 as deel van die Universiteit se bydrae tot die toernooi, bekendgestel.

Bydrae tot navorsing in Afrikaans

Die Universiteit gaan ook ʼn gelykwaardige bedrag bydra tot die nuwe Jan H Marais-prys, wat jaarliks erkenning sal gee aan ʼn akademikus of navorser wat in Afrikaans werk en sodoende die taal se aansien as wetenskap- en akademiese taal uitbou. Die prys is ʼn inisiatief van Het Jan Marais Nationale Fonds (HJMNF) met die mediamaatskappy Naspers en die US wat ook bydra.

“Daar word vandag relatief min navorsingswerk in Afrikaans gepubliseer. Teen die agtergrond van vele pryse en toekennings vir navorsingswerk in Engels, is die prys ʼn welkome inisiatief en aansporing vir akademici om erkenning te ontvang vir navorsing wat in Afrikaans gedoen word,” sê prof De Villiers oor die prys.

ʼn Skenking van mnr Marais van £100 000 ʼn honderd jaar gelede het die totstandkoming van die US as volwaardige openbare universiteit uit die Victoria Kollege, in 1918, moontlik gemaak. Sedertdien het meer as 200 000 US-afgestudeerdes al gebaat by mnr Marais se skenking. Die HJMNF dra steeds jaarliks ruimskoots by tot verdienstelike US-projekte – van beurse, regshulp en gemeenskapsdiens tot musiek, letterkunde en die kunste.

Enjoyed this post? Share it!